İhtiyaç Kredisi ile Özel Kredi Arasındaki Fark - Hangisini Seçmeliyim

Aynı miktar parayı iki farklı yoldan alabilirsiniz. Biri genel amaçlı, diğeri belirli bir amaca bağlı. Faiz, vade ve esneklik bu iki yolda farklı çalışır. Karar vermeden önce farkı netleştirmek, aylık taksitinizi doğrudan etkiler.

Tanımları netleştirin

İhtiyaç kredisi, harcamanın nedenini bankaya kanıtlamak zorunda olmadığınız, genel amaçlı ve çoğunlukla teminatsız bir tüketici kredisidir. Para hesabınıza geçer, istediğiniz gibi kullanırsınız.

Özel kredi ise şemsiye bir isimdir. Altında iki farklı yapı bulunur:

• Amaca bağlı krediler: taşıt, eğitim, evlilik, tatil, enerji verimliliği gibi belirli bir harcama için açılır. Ödeme genellikle doğrudan satıcıya yapılır ya da fatura/sözleşme istenir.
• Özel şartlı krediler: mevduat, altın, menkul kıymet veya kefil karşılığında verilen; ya da bankanın belirli müşteri segmentine (maaş müşterisi, özel bankacılık, meslek grubu) sunduğu indirimli kampanya kredileri.

ihtiyaç kredisi özel kredi farkı tek cümleyle şudur: birinde özgürlük, diğerinde koşula bağlı avantaj vardır.

Adım adım karşılaştırma

1. Harcamanızın niteliğini yazın. Tek bir kalem mi (araba, kombi, diş tedavisi) yoksa dağınık birçok kalem mi (borç kapatma, mobilya, taşınma masrafı)? Tek kalem ve faturalı ise amaca bağlı özel kredi genelde daha uygun fiyatlıdır. Dağınık ise ihtiyaç kredisi pratiktir.
2. Faizi aynı zeminde karşılaştırın. Aylık faiz oranı yeterli değil. Dosya masrafı, sigorta ve varsa ekspertiz dahil edilmiş yıllık maliyet oranını isteyin. İki teklifte de aynı tutar ve aynı vadeyi kullanın; yoksa karşılaştırma yanıltır.
3. Teminat şartını sorun. Özel kredilerde araç rehni, ipotek, mevduat blokajı veya kefil istenebilir. Teminat faizi düşürür ama esnekliğinizi azaltır. Blokeli mevduatınızı vade boyunca kullanamazsınız; aracınızı rehin kalktığı güne kadar kolayca satamazsınız.
4. Vade sınırlarını kontrol edin. Genel amaçlı tüketici kredilerinde vade, ürünün türüne ve tutarına göre yasal olarak sınırlandırılabilir. Amaca bağlı krediler (özellikle taşıt ve konut tarafı) daha uzun vadeye çıkabilir. Uzun vade taksiti küçültür, toplam faizi büyütür.
5. Kullandırım şeklini öğrenin. Para size mi, satıcıya mı gidiyor? Satıcıya gidiyorsa pazarlık gücünüz azalır; peşin indirimini kaçırabilirsiniz. Bazen ihtiyaç kredisi çekip peşin fiyattan almak, düşük faizli amaca bağlı krediden daha kârlıdır. Bu hesabı kâğıt üzerinde yapın.
6. Erken kapama koşullarını okuyun. İkisinde de erken ödeme mümkündür, ancak kalan anapara üzerinden erken kapama ücreti alınabilir. Prim, ikramiye ya da satış geliriyle kapatma planınız varsa bu madde önemlidir.
7. Ek ürün zorunluluğunu ayırın. Kampanyalı özel kredilerde maaş taşıma, kredi kartı alma, sigorta yapma gibi koşullar konabilir. Koşulun size maliyeti varsa, faiz avantajını o maliyetle netleştirin. Maaş taşımak zaten planınızdaysa avantaj gerçektir.
8. İki senaryoyu tabloya dökün. Aylık taksit, toplam geri ödeme, masraflar ve kısıtlar. Farkı gördüğünüzde karar kendiliğinden çıkar.

Hızlı bakış tablosu

Sık yapılan hatalar

• Sadece taksite bakmak. Vade uzatılarak her taksit küçültülebilir. Toplam geri ödemeyi karşılaştırmadan imza atmayın.
• Reklamdaki oranı kesin sanmak. İlan edilen oran genelde en iyi müşteri profili ve belirli tutar-vade için geçerlidir. Size çıkan teklif farklı olabilir.
• Aynı hafta çok sayıda başvuru yapmak. Sıralı başvurular kredi notu görünümünüzü olumsuz etkileyebilir. Önce ön bilgi alın, sonra iki-üç yere resmi başvuru yapın.
• Teminatın gizli maliyetini görmezden gelmek. Bloke ettiğiniz mevduatın kaybettiği getiri de bir maliyettir. Tasarruf araçlarını ve mevduat getirilerini karşılaştıran hesaplarla birlikte değerlendirin.
• Kart borcunu kartla döndürmek. Kredi kartı gecikmesi biriktiyse, uygun faizli bir tüketici kredisiyle kapatmak genelde daha ucuzdur. Ama harcama alışkanlığı düzelmezse borç iki katına çı